NX Studio của Nikon thực ra… không tệ
Giống như nhiều người dùng Nikon, tôi cũng có một bản NX Studio – phần mềm miễn phí do Nikon cung cấp để chỉnh sửa file Raw của hãng. Trong một thời gian dài, tôi không mấy quan tâm đến nó. Tuy nhiên, một trong những sở thích của tôi là thử nghiệm các phần mềm xử lý Raw, nên tôi quyết định cho NX Studio một cơ hội nữa. Sau khi chỉnh sửa vài bức ảnh bằng nó, tôi đã khá bất ngờ theo hướng tích cực.
NX Studio có thể làm gì
NX Studio của Nikon có đầy đủ các chỉnh sửa cơ bản mà bạn mong đợi ở một phần mềm chỉnh ảnh: crop, cân bằng trắng, phơi sáng, đường cong (curves), điều chỉnh từng màu riêng lẻ, v.v.
Nhưng có vài điểm khiến tôi bất ngờ. Đầu tiên là hệ thống mask, sử dụng cái gọi là “Color Control Point”. Khi dùng, bạn chỉ cần click vào vùng muốn chỉnh, và một vùng tròn sẽ được chọn quanh điểm đó. Tuy nhiên, đây không phải là mask hình tròn đơn giản – NX Studio sẽ chọn các vùng có đặc tính tương tự với điểm bạn click. Ví dụ, chỉ phần quả xương rồng màu xanh được chọn, giúp việc chỉnh sửa trông tự nhiên hơn so với mask vẽ thủ công.
Sau khi thêm một điểm kiểm soát màu, bạn có thể chỉnh:
- Hue (sắc độ)
- Saturation (độ bão hòa)
- Brightness (độ sáng)
- Contrast (tương phản)
- Red / Green / Blue
- Warmth (nhiệt độ màu)
Ban đầu tôi nghĩ hệ thống này khá hạn chế, nhưng khi sử dụng, tôi nhận ra nó đáp ứng được hầu hết nhu cầu chỉnh cục bộ: làm tối nền, giảm tương phản vùng gây xao nhãng, chỉnh màu cơ bản… Và đặc biệt là rất dễ dùng.
Một điểm nữa khiến tôi bất ngờ là khả năng khử nhiễu. Dù không mạnh như các công nghệ hiện đại, nhưng kết quả khá ổn. Nhiễu còn lại trông tự nhiên, không bị “nhựa hóa” như một số phần mềm mới. Sau khi thử với nhiều ảnh, tôi thấy nó xử lý tốt đến khoảng ISO 6400, thậm chí cao hơn nếu bạn chấp nhận một chút nhiễu.
NX Studio cũng tương thích với các thiết lập Picture Control của Nikon và các chỉnh sửa trong menu máy. Điều này khá hay, vì khi về nhà, bạn có thể bắt đầu chỉnh ảnh gần giống với những gì đã thấy trong kính ngắm. Các thiết lập như vignette, contrast, saturation, noise reduction đều được giữ lại, kể cả khi chụp Raw.
Tuy nhiên, một số tùy chọn chỉnh sửa sẽ phụ thuộc vào máy ảnh bạn dùng. Ví dụ, giao diện khử nhiễu của Nikon D500 khác với file từ Nikon Z8.
Những gì NX Studio không làm được
Dù ấn tượng, NX Studio vẫn có hạn chế so với các phần mềm mạnh hơn.
Hệ thống mask tuy dễ dùng nhưng thiếu linh hoạt. Bạn không thể kiểm soát chi tiết cách chọn pixel như trong Darktable. Nếu quen với các mask phức tạp, bạn sẽ thấy thiếu.
Ngoài ra, các thông số chỉnh bằng mask khá hạn chế: chỉ có màu sắc, độ sáng, tương phản… Các công cụ như sharpening, curves hay một số công cụ màu nâng cao không dùng được với mask. Việc thiếu sharpen chọn lọc là điểm trừ đáng kể.
Rock Dove. NIKON Z6 + 500PF @ 500mm, ISO 1600, 1/250, f/5.6
Về màu sắc, NX Studio có HSL nhưng thiếu nhiều công cụ color grading nâng cao như trong Darktable. Công cụ contrast và sharpening cũng khá cơ bản, khiến việc tinh chỉnh chi tiết khó hơn.
Người dùng Adobe Lightroom cũng có thể thấy NX Studio khá đơn giản về quản lý ảnh. Bạn chỉ duyệt theo thư mục, có thể gắn tag và tạo album ảo – nhưng chỉ đến vậy.
Tuy nhiên, đây không hẳn là điểm yếu. NX Studio rõ ràng hướng đến vai trò phần mềm tầm trung: không phải ai cũng cần hàng loạt tính năng hay chỉnh từng chi tiết nhỏ. Sự đơn giản giúp việc chỉnh ảnh nhanh và nhẹ nhàng hơn.
Kết luận
Việc chỉnh ảnh bằng NX Studio khiến tôi tự hỏi: chúng ta thực sự cần bao nhiêu tính năng mới trong xử lý Raw? Có lẽ ít hơn nhiều so với mọi người nghĩ.
Một phần là do marketing. Các hãng như Phase One, DxO hay Adobe đầu tư rất nhiều vào quảng cáo, thậm chí tặng license miễn phí cho người sáng tạo nội dung để đổi lấy review.
Nhưng sau khi trải nghiệm, tôi thấy nhiều tính năng mới như nhận diện chủ thể tự động hay khử nhiễu bằng AI đang bị thổi phồng. Chúng có ích, nhưng không “thần thánh” như quảng cáo, ít nhất là trong việc tăng số lượng ảnh usable. Nếu bạn không thể làm một bức ảnh trông đẹp bằng NX Studio, thì việc cố cứu nó bằng phần mềm phức tạp hơn thường cũng không hiệu quả.
Điều đó không có nghĩa NX Studio phù hợp với tất cả. Cá nhân tôi vẫn sẽ tiếp tục dùng Darktable. Nhưng với nhiều bức ảnh – thậm chí là đa số – NX Studio hoàn toàn có thể làm rất tốt, đặc biệt nếu bạn đã chụp cẩn thận ngay từ đầu.
Vì vậy, nếu bạn là người dùng Nikon, rất đáng để thử. Nó miễn phí, không có gì để mất – và có thể bạn sẽ thấy sự đơn giản của NX Studio là một “luồng gió nhẹ” giữa thời đại phần mềm ngày càng phức tạp.
