Mẹo chụp ảnh chim
Nhiều người hỏi: làm thế nào để chụp ảnh chim? Trên internet có rất nhiều bài viết và hướng dẫn về chủ đề này. Ở đây tôi muốn chia sẻ suy nghĩ và kinh nghiệm cá nhân. Chụp ảnh chim là một trong những thể loại phổ biến nhất của nhiếp ảnh thiên nhiên và cũng là niềm đam mê lớn nhất của tôi. Việc chụp chim rất thú vị nhưng cũng đầy thử thách. Bạn sẽ cần những kỹ năng và thiết bị đặc biệt để có được những bức ảnh chim hấp dẫn. Việc tạo ra ảnh chim đẹp bằng ống kính zoom đa dụng hoặc máy ảnh du lịch là rất khó, nhưng vẫn có thể. Tuy nhiên, ngay cả khi sở hữu thiết bị tốt nhất thế giới cũng không đảm bảo thành công. Những nhiếp ảnh gia chụp chim thành công không chỉ giỏi kỹ thuật, mà còn hiểu sâu về hành vi và môi trường sống của loài chim. Quan trọng nhất, họ thực sự yêu đối tượng của mình.
Việc làm chủ chụp ảnh chim là một quá trình từng bước. Bước đầu tiên để trở thành một nhiếp ảnh gia chim nổi tiếng không quá khó. Cách đơn giản nhất là dùng ống kính từ 200mm trở lên và đến công viên hoặc ngay trong sân nhà. Chim ở công viên quen với con người nên dễ tiếp cận hơn chim trong tự nhiên. Chim gần máng ăn thường thân thiện nếu bạn kiên nhẫn. Bạn sẽ học cách “làm bạn” với chim và nhận lại những bức ảnh đẹp.
1. Giữ yên tĩnh
Khi đi chụp chim, hãy bình tĩnh và im lặng. Tránh gây tiếng động, nói nhỏ, bước đi nhẹ nhàng. Đừng chạy về phía chim vì sẽ làm chúng sợ. Tuy nhiên, huýt sáo đôi khi có thể thu hút chim. Tránh mặc đồ quá sặc sỡ; nên chọn màu tự nhiên.
Canon 7D, Canon EF 200mm 2.8L II USM, Single point AF, ISO 200, 1/2500s, f/5.0
2. Quan sát môi trường
Đừng vội vàng. Hãy dành thời gian quan sát: chim đang làm gì, đậu ở đâu, kiếm ăn ở đâu. Chim có thói quen lặp lại, thường quay lại những vị trí quen thuộc. Khi phát hiện điểm đó, bạn có thể chờ sẵn, giữ yên và tận dụng các vật che chắn tự nhiên. Chim sẽ quay lại và bạn có cơ hội chụp.
Canon 7D, Canon EF 200mm 2.8L II USM, 19 point AF, ISO 100, 1/1000s, f/5.6
3. Hiểu về loài chim
Hãy học về sinh học, tập tính, di cư, thức ăn và môi trường sống của loài chim. Hành vi của chúng thay đổi theo mùa, đặc biệt trong mùa sinh sản. Khi có kiến thức, bạn có thể dự đoán hành động tiếp theo của chim và tăng cơ hội chụp được ảnh đẹp.
Canon 7D, Canon EF 400mm 5.6L USM, Single point AF, ISO 800, 1/640s, f/5.6
4. Lắng nghe âm thanh
Chim thường phát ra nhiều âm thanh. Hãy học cách nhận biết tiếng hót và tiếng gọi. Bạn có thể nghe thấy chúng trước khi nhìn thấy. Trong mùa sinh sản, phát âm thanh của chim trống có thể thu hút những con khác. Nhưng không gì thay thế được việc tự mình trải nghiệm ngoài thực địa.
Canon 7D, Canon EF 70-200mm 2.8L II IS USM, Single point AF, 170mm, 1/50s, f/4, ISO 400, Canon EF 25mm
5. Sử dụng ngụy trang
Bạn có thể dùng lều ngụy trang, nhưng cách đơn giản hơn là tận dụng môi trường tự nhiên như cây, bụi cỏ. Giữ yên và im lặng, chim sẽ tiến lại gần. Nếu dùng tripod/monopod, hãy che chắn kỹ vì chim dễ cảnh giác. Đôi khi chụp từ trong xe lại giúp bạn tiếp cận gần hơn.
Canon 7D, Canon EF 400mm 5.6L USM, Single point AF, ISO 1600, 1/100s, f/5.6
6. “Kết bạn” với chim
Tìm nơi chim sinh sống và kiên nhẫn làm quen. Tránh làm phiền tổ chim. Hãy tiếp cận từ từ, nếu chim cảnh giác thì lùi lại và thử lại sau. Ban đầu đừng dùng máy ảnh. Sau vài ngày hoặc vài tuần, chim sẽ quen với bạn. Khi đó bạn có thể tiến gần và ghi lại hành vi tự nhiên của chúng.
Lưu ý: Không chụp ảnh tổ chim nếu bạn chưa đủ kiến thức và chuẩn bị để đảm bảo an toàn cho chim.
Canon 7D, Canon EF 400mm 5.6L USM, single point AF, ISO 400, 1/1000s, f/5.6
7. Ánh sáng tốt nhất
Thời điểm tốt nhất là sáng sớm và chiều muộn. Buổi sáng, chim hoạt động mạnh và ánh sáng đẹp, mềm. Trước hoàng hôn khoảng 2 giờ cũng rất lý tưởng. Đừng ngại chụp trong thời tiết xấu như mưa hoặc tuyết—ảnh có thể rất ấn tượng.
Canon 7D, Canon EF 400mm 5.6L USM, 19 point AF, ISO 200, 1/2000s, f/5.6
8. Bố cục
Hãy chú ý bố cục: đặt chủ thể ở 1/3 hoặc 2/3 khung hình. Tránh nền rối. Chụp ngang tầm mắt chim để ảnh tự nhiên hơn. Bắt khoảnh khắc hành động (bay, săn mồi, tương tác) sẽ thú vị hơn ảnh tĩnh.
9. Hiểu thiết bị
Chim rất nhanh, nên bạn phải thành thạo máy ảnh. Biết chuyển chế độ lấy nét, phơi sáng nhanh chóng. Dùng AF liên tục để chụp chuyển động. Nền đơn giản thì dùng vùng AF rộng; nền phức tạp thì dùng điểm AF nhỏ hơn. Trong điều kiện khó, dùng đo sáng điểm kết hợp điểm AF.
10. Chọn thiết bị phù hợp
Bạn có thể bắt đầu với DSLR và ống kính 200mm trở lên, nhưng thiết bị tốt sẽ giúp nhiều hơn. Chụp chim cần AF nhanh, khả năng chụp thiếu sáng tốt và ống kính tele dài. Quan trọng nhất là ống kính, không phải thân máy.
Canon và Nikon có hệ sinh thái tốt với nhiều ống kính tele chất lượng cao. Các ống kính phổ biến gồm 300mm, 400mm, 500mm, 600mm. Ngoài ra có teleconverter 1.4x và 2x. Ống kính siêu tele rất đắt, nên nhiều người chọn các lựa chọn hợp lý hơn như 300mm f/4, 400mm f/5.6 hoặc 100–400mm.
Canon 40D, Canon EF 200mm 2.8L II USM, 1/1250s, f/4, ISO 100
Kết luận:
Chụp ảnh chim là sự kết hợp giữa kỹ năng, kiên nhẫn, hiểu biết và tình yêu thiên nhiên. Thiết bị tốt giúp ích, nhưng kiến thức và trải nghiệm mới là yếu tố quyết định.
