Chụp siêu trăng 24/11: hướng dẫn cho người mới, từ chỗ đứng đến thông số

Siêu trăng sáng sau mây, ảnh chụp tại NASA Glenn

Tối 24/11/2026 có trăng tròn và là siêu trăng, theo lịch thiên văn tháng 11 của Digital Camera World. Trăng lúc này ở gần điểm gần Trái Đất nhất trên quỹ đạo nên trông lớn và sáng hơn bình thường một chút. Thời điểm đẹp nhất để chụp là lúc trăng mọc, khi có thể đặt trăng cạnh một toà nhà, ngọn đồi hay hàng cây.

Siêu trăng sáng sau mây, ảnh chụp tại NASA Glenn
Ảnh minh hoạ: Siêu trăng. Nguồn: NASA/GRC/Jef Janis, phạm vi công cộng, qua Wikimedia Commons.
Chân máy ảnh Sirui T-1005 kèm đầu bi K-10II
Chụp trăng bằng ống tele nên dùng chân máy để giữ khung hình ổn định.

Chuẩn bị thiết bị

  • Ống tele 200 đến 600mm: đây là khoảng tiêu cự Digital Camera World gợi ý để trăng trông lớn so với cảnh phía trước.
  • Chân máy: tiêu cự dài làm rung nhẹ cũng thấy rõ. Dùng thêm điều khiển từ xa hoặc hẹn giờ chụp để tránh rung khi bấm.
  • Ứng dụng tra vị trí trăng: PhotoPills là ứng dụng được dùng trong ví dụ của Fstoppers. Tra giờ trăng mọc và hướng mọc theo đúng nơi bạn đứng, vì giờ mọc khác nhau theo từng địa phương.

Chọn chỗ đứng trước, chọn ống kính sau

Kích thước biểu kiến của trăng gần như không đổi dù bạn đứng ở đâu. Thứ thay đổi là kích thước của công trình phía trước. Càng lùi xa công trình, công trình càng nhỏ so với trăng, rồi ống tele sẽ cắt gọn cả hai trong khung. Muốn trăng thật lớn sau một ngọn tháp, hãy lùi xa ngọn tháp đó và tìm điểm đứng nằm đúng đường thẳng tới hướng trăng mọc.

Bạn cũng có rất ít thời gian. Trời dường như quay khoảng 1/4 độ mỗi phút, còn trăng rộng khoảng 1/2 độ, nên cứ khoảng 2 phút trăng lại dịch đi đúng bằng chiều rộng của nó. Giờ trăng mọc được tính với đường chân trời phẳng và trời trong. Mây thấp, sương mù, nhà cao hay đồi có thể che trăng thêm vài phút, nên đừng vội đổi chỗ khi chưa thấy trăng.

Thông số khởi đầu

Trăng rất sáng, nên Digital Camera World khuyên dùng ISO 100 với tốc độ nhanh và chụp bù trừ sáng để giữ chi tiết ở cả trăng lẫn cảnh.

Trong ví dụ của Fstoppers, nhiếp ảnh gia Glyn Dewis dùng tiêu cự 560mm và dự tính chụp 1/200 giây, f/8 với ISO thấp nhất. Trăng lên muộn hơn dự kiến, trời đã tối, nên ảnh cuối phải dùng 1/125 giây, f/5.6, ISO 2.500. Cách làm hợp với người mới:

  1. Chuyển sang chế độ chỉnh tay (M) để máy không đo sáng sai vì nền trời tối.
  2. Bắt đầu với thông số trên, chụp thử rồi phóng to ảnh xem bề mặt trăng còn chi tiết không.
  3. Khi trời tối dần, giảm tốc độ và mở khẩu trước, chỉ tăng ISO khi cần.
  4. Nếu trăng cháy trắng, giảm phơi sáng. Chi tiết đã cháy gần như không cứu lại được khi hậu kỳ.

Lấy nét

Lấy nét tự động có thể chạy không ổn khi trời tối dần. Hãy phóng to màn hình vào rìa trăng rồi lấy nét tay đến khi rìa sắc nhất. Cách dùng phóng to và focus peaking có trong bài Lấy nét tay cho người mới.

Hậu kỳ gọn cho ảnh ISO cao

Nếu phải đẩy ISO, nên khử nhiễu trước rồi mới chỉnh các bước khác. Khử nhiễu mạnh thường làm mất chi tiết nhỏ, nên Dewis làm nét lại phần công trình bằng bộ lọc High Pass bán kính khoảng 5 pixel, chế độ hoà trộn Hard Light, kèm mặt nạ để bầu trời không bị ảnh hưởng.

Ý nghĩa với người chụp

Ảnh trăng đẹp phụ thuộc vào khâu chuẩn bị nhiều hơn thiết bị đắt tiền: biết trăng lên ở đâu, đứng ở đâu và đến sớm để chụp thử.

Nếu đang tìm thiết bị cho kiểu ảnh này, Sông Hồng Camera có ống kính Sony FE 100-400mm F4.5-5.6 GM OSS và chân máy Sirui T-1005 kèm đầu bi K-10II.

Nguồn: Digital Camera World, Fstoppers.